Yükleniyor..
Menü

Elektronik Sigaranın DNA'nıza Etkisi!

Elektronik sigara ile ilgili eleştirilerin en başında, elektronik sigaranın kullanıcılar üzerinde uzun vadede ne etkisi olduğunu saptamak için yeterli çalışmanın yapılamamış olması geliyor. Kraliyet Doktorlar Koleji (RoyalCollege of Physicians) ve İngiltere Kamu Sağlığı (PublicHealthEngland) kurumlarının son derece popüler olan hesaplamalarına göre elektronik sigara normal sigaranın içerdiği riskin 5%’inden daha fazlasını içermiyor. Bununla birlikte elektronik sigara kullanımı da risklerinin kesin bir şekilde saptanmasına yetecek kadar uzun süredir ortada olan bir akışkanlık değil.

 

Peki ya bu durumda kurumlar elektronik sigaranın normal sigaraya göre daha güvenli olduğunu nasıl ortaya koyuyorlar?

 

Bu kurumlar hesaplamalar için kısa vadeli kanıtları kullanıyorlar. Kısa vadeli kanıtlardan uzun vadeli sonuçların ne kadar başarılı bir şekilde çıkarılacağı konusundaki belirsizlik devam ederken, elektronik sigara ve sigara arasındaki herhangi bir doğrudan karşılaştırma elektronik sigaranın daha az zarara yol açtığını açık bir şekilde ortaya koyuyor. 

 

Ne yazık ki, aynı kısa vadeli kanıtlar sıklıkla yanlış bir şekilde sunuluyor. Son zamanlarda elektronik sigaranın DNA üzerindeki hasarı üzerine yapılan çalışmaların sonucu öyle olmasa bile “elektronik sigaranın kansere yol açtığını” belirtiyor ve elektronik sigarayı sigara ile doğru şekilde karşılaştırmıyor.

 

Elektronik sigaranın DNA’yı nasıl etkilediği oldukça önemli bir konu. Çünkü eğer DNA üzerindeki sonuçlar iyi bir şekilde kavranabilirse elektronik sigara kullanımının sigara kullanımına kıyasla ne ölçüde risk taşıdığı da ortaya koyulabilir. Elektronik sigara kullanımının DNA üzerindeki etkilerini etkileri konusunda güvenilir kanıtlar bulabilmek hayati bir önem taşıyor.

 

İyi haber ise araştırmaların tam da bu konu üzerinde yoğunlaşıyor olması. Yeni bir çalışma elektronik sigara kullanımındaki DNA metilasyonunu sigara kullanımı ile kıyaslamak üzerine odaklanıyor. Bu sayede uzun-vadeli riskler üzerindeki potansiyel farkların ortaya çıkarılması hedefleniyor.

 

Çalışma oldukça umut verici görünüyor, ancak araştırmacılar yeterli katılımcı bulabilme konusunda sıkıntı yaşıyorlar. Yeterli katılımcı sağlandığı takdirde bu çalışma elektronik sigara üzerindeki bilgilerimizi artırma ve sigaraya kıyasla potansiyel yararlar konusunda çok iyi bir fırsat olacağa benziyor.

 

Liverpool Üniversitesi’nden Dr. Suzi Gage DNA metilasyonu, sıradaki çalışması ve elektronik sigara kullanıcılarının bu çalışmaya nasıl yardımcı olabileceği ile ilgili çeşitli açıklamalarda bulundu.

Resim

 

 

DNA Metilasyonu: Nedir ve Neden Önemlidir

 

DNA metilasyonu içine dalmak için karışık bir konu, ancak gen ekpresyonunda (genlerde yer alan bilginin vücut tarafından protein oluşturmak için nasıl kullanıldığı) oynadığı rol açısından oldukça önemli. Dr. Gage durumu şöyle açıklıyor:

 

“Her birey DNA’lardan oluşan eşsiz bir genetik koda (veya genom) sahiptir. Bu kodlar vücuttaki her hücrede yer alır ve kim olduğunuz konusunda “bilgiler” içerir. Ancak başka faktörler genomunuzun nasıl okunduğunu etkileyebilir. Bu faktörlerden biri de DNA metilasyonudur.”

 

Metilasyon teknik olarak DNA zincirine bir “metil” (CH3) grubunun eklenmesidir, genellikle DNA’nın dört ana parçasından biri olan sitozinlerin üzerine eklenir. Metilasyon genom boyunca gerçekleşir, ancak lokasyonların belirli bir şekilde dağılımı belli şartların riskleri ile alakalıdır. Örneğin belirli gen dizilimlerinin metilasyonu “tümör sindirimi” genlerinin etkisiz hale gelmesine neden olabilir.

 

Dr. Gage’in DNA metilasyonu ve kanser arasındaki ilişki hakkında söyledikleri de şu şekilde:

 

         “Kanser riski ile hangi açıdan ilişkili olduğu şu anda araştırılan bir durum. DNA metilasyonu değişimleritümörlerin genetik kodları içinde yayılmış bir durumda ve DNA metilasyonundaki değişimlerin daha sonrasında ne gibi bir kanser riskine yol açacağı konusunda bazı varsayımlar var ancak henüz bunun neden olabileceğini tam olarak anlayabilmiş değiliz.”

Resim

 

Sigara ve DNA Metilasyonu

 

Sigaranın DNA’nız üzerinde ve DNA metilasyonu sürecinde etkisi olduğu bir sürpriz değil. Dr. Gage bu konuda da açıklamalarda bulunuyor:

 

         “Nasıl ki hastalık veya davranışlar gibi belirli genetik varyantların çeşitli etkilerini görmek için tüm genoma bakabiliyorsak, bireyler arasında DNA metilasyonunun genom içerisinde lokasyonunu da belirleyebiliyoruz. Bu geçmişte yapıldığında sigara içen bireylerin içmeyenlere göre DNA metilasyonu sürecinde sabit farklılıklar olduğu görüldü. Bu farklılıkların sigara kaynaklı olduğunu düşünüyoruz ancak bunu doğrulamak çok güç. Çünkü nedenselliğin ispatlanması oldukça zor bir şey.”

 

Dr. Gage’in yorumları ile paralel olarak, yaklaşık 16,000 katılımcı ile 2016 yılında gerçekleştirilen bir çalışmanın ortaya koyduğu veriye göre, sigara ile ilgili metilasyonlar 7,000’i aşkın gen ile bağlantılı olabiliyor. Bu sayı da insan genlerinin ortalamasının üçte birine denk geliyor. Elde edilen en sağlam sonuçlar ise bu genlerin kardiyovasküler hastalıklar ve bazı kanser tipleri gibi sigara ile ilgili hastalıklarla bağlantılı olduğunu ortaya koyuyor. Sigara bırakıldıktan beş yıl sonra çoğu metilasyonalanlarınının eski haline geri dönmesine rağmen, bazı değişikliklerin geriye dönmesi otuz yılı bulabiliyor.

 

Sigara kullanımının metilasyonu nasıl değiştirdiği yönünde araştırmacıların birkaç teorisi var. Bunlardan ilki sigara dumanı içindeki kanserojen kimyasallar sonucu DNA’ya verilen doğrudan hasardan sonra iyileşme sürecinin DNA’nın ilgili kısımlarında metilasyonayol açması olasılığı. Diğer bir olasılık nikotinin metilasyon üzerinde etkisi bulunan gen ekpresyonunu etkilemesi. Diğer olası sebepler arasında ise karbon monoksitin dokulardaki oksijen miktarını azaltması var.

 

Dr. Gage’in de belirttiği gibi, sigara içen bireylerin metilasyon süreçlerindeki farklılıkta sigaranın etkisinin kanıtlanması oldukça zor ancak güçlü bir anahtar faktör olarak sigaradan şüpheleniliyor. Eğer metilasyon ve kanser riski arasındaki bağlantı geçerliyse gelecek riskleri belirlemek açısından metilasyonun kullanılabilir olduğu anlamına geliyor.

Resim

 

Elektronik Sigara Kullanımı ve DNA: Neler Biliyoruz?

 

Şu anda elektronik sigara ve DNA arasındaki ilişkiyi açıklayabilecek yeterli kanıt mevcut değil. Şu ana kadar yapılan araştırmalar küçük çaplı ve sonuçlar genel olarak birbiri ile çelişiyor.

 

2016 yılının sonlarında yapılan bir çalışmada sigara dumanı ve elektronik sigara buharının karşılaştırılması için Ames testi (bakteri kullanılarak DNA mutasyonlarının test edilmesi) kullanıldı. Sonuç olarak 3 saatlik elektronik sigara buharına devamlı maruz kalma durumunda hiçbir bir etki görülmezken sigara dumanının 24 dakika sonra bazı etkilere sebep olduğu gözlendi.

 

2017 yılında gerçekleştirilen diğer bir çalışmada ise elektronik sigaranın filtresiz sigaraya göre daha fazla DNA hasarına sebep olduğu sonucu elde edildi. Araştırmacılar çalışma için 3D olarak yazılmış eşsiz bir kurulum kullandı ancak bu çalışmanın sonucunun güvenilirliği konusunda soru işaretleri var. Elde edilen sonucun hangi yöntemlerle ortaya çıkarıldığı bilinmiyor, örneğin “drypuff” ortaya böyle bir sonucun çıkmasında etkili olabilir. Bu araştırma sonuçlarının ne kadar güvenilir olduğu belirsiz olmasına rağmen sonuçlar bulmacanın diğer bir parçası olarak kabul edilebilir.

 

En son çalışmada da elektronik sigara buharının fareler üzerinde, nikotin ile nitrozaminin ise insan hücreleri üzerinde etkilerini incelendi. Sonuçlar genel olarak elektronik sigaranın kansere yol açtığını gösterdi ancak bu sonucun tümüyle çalışmadan elde edilemeyeceğini de belirtelim. Çalışmada e-sigara buharının farelerin kalbinde, ciğerlerinde ve mesanelerinde DNA hasarına yol açtığı görüldü. Ancak çalışmada sigara ile ilgili bir karşılaştırma yapılmadı, bununla birlikte elde edilen etkinin tümüyle bir insanda nasıl karşılık bulacağı bilinmiyor.

 

En büyük sorun, araştırma sonuçlarının yazarlar tarafından nitrozaminlere bağlanmasıdır ancak halihazırda nitrozaminlerin gerçek dünyada kullanıcılar üzerinde etkilerini ortaya koyan kanıtlar mevcut. Bu konu ile ilgili Peter Hajek şunları söylüyor:

 

         “Çalışmada normal sigaralar ile ilgili hiçbir karşılaştırma yapılmadı ancak makale metninde yazarlar konu ile ilgili çok önemli bir gerçeği kabul etmişlerdir: elektronik sigara kullanıcılarında bu kimyasalın sigara kullanıcılarına göre 97% daha az görüldüğü saptanmıştır.”

 

Basitleştirmek gerekirse, yazarlar teori konusunda doğru söylüyorlarsa bile, diğer kanıtlar elektronik sigara kullanıcılarının sigara kullanıcılarına göre bu kimyasallara çok daha az oranda maruz kaldıklarını gösteriyor. Başlıklar, hayvanlarda veya hücrelerde görülen etkilerin insanlar üzerinde ortaya çıkabilecek potansiyel etkileri yanlış bir şekilde ortaya koyuyor. Bu sebeple de elektronik sigaranın normal sigara ile karşılaştırma gereği bir kez daha ortaya çıkıyor.

 

Tüm bunlar düşünüldüğünde, elektronik sigara kullanımı ve DNA arasındaki ilişkinin açıklanabilmesi için doldurulması gereken çok sayıda boşluk mevcut. Dr. Gage’in yeni çalışması da tam olarak bunu hedefliyor.

 

Elektronik Sigara Kullanımı ve DNA Metilasyonu Hakkındaki Gelecek Çalışma

 

Elektronik sigara hakkında insanların düşüncelerinin genel olarak belirsiz olmasına karşın, yapılacak olan çalışmanın faydaları oldukça açık. Elektronik sigara ve DNA ilişkisi hakkında elde edeceğimiz her ek bilgi işimize yarayacak ve özellikle sigara ile karşılaştırılma noktasında bize yardım edecek.

 

Dr. Gage, çalışmasının temel hedefini şu cümlelerle açıklıyor:

 

         “Sigara kullanan ve kullanmayan bireylerin yardımı ile elektronik sigara kullanıcılarının DNA metilasyon profillerini karşılaştırmaya çalışıyoruz. Sigara ve elektronik sigara kullanıcıları arasında benzerlikler bulmayı öngörüyoruz, çünkü çoğu elektronik sigara kullanıcısı da sigara kullanıcıları gibi nikotin tüketiyor. Ancak, sigara ve sigara dumanında bulunan gerçekten zararlı maddelerin elektronik sigarada ve buharında çok daha az seviyelerde bulunduğunu biliyoruz. Ayrıca elektronik sigara ile sigara kullanıcıları arasında da metilasyon profilleri açısından farklılıklar bulmayı bekliyoruz.”

 

Eğer metilasyon profillerindeki farklılıklar araştırmacıların elde ettiği sonuçlar tarafından desteklenirse, elektronik sigara ile sigaranın göreceli risklerini daha

iyi anlayabiliriz. Dr. Gage sonuçların doğru yorumlanması konusunda dikkat edilmesi gerektiğine işaret ediyor ancak söyledikleri konusunda oldukça iyimser:

 

         “DNA metilasyonları arasındaki farkların ne anlam ifade ettiğinden emin olmak için henüz çok erken – sigaranın kanser riski üzerinde doğrudan etkisi olduğunu gösterebilirler ancak şu anda bunu kesin olarak söyleyemiyoruz.

 

Alternatif olarak kanser için “biyo-belirteç” olabilirler – yani artan riskin bir göstergesi olabilirler ancak artan riskin bir sebebi olmak zorunda değiller.

 

Sebebi ne olursa olsun, eğer elektronik sigara ve sigara arasındaki tahmin ettiğimiz farkları görürsek, bu bize uzun yıllar beklemeden elektronik sigaranın uzun vadedeki potansiyel riskleri hakkında bilgi verebilir. Ayrıca DNA metilasyonu üzerindeki basit bilimsel çalışmalar da hızla gelişiyor, bu sayede gelecekte elektronik sigaraların kanser riski üzerindeki etkileri konusunda fikir sahibi olabiliriz ve bu etkileri normal sigara ile karşılaştırabiliriz.”

Resim

 

Araştırmada Yer Alınabilir Mi?

 

Çalışmayı tamamlamanın önündeki en büyük bariyer yeterli sayıda katılımcı bulunamaması, Dr. Gage durumu şöyle açıklıyor:

 

         “Uygun katılımcıları bulmakta güçlük çekiyoruz. Çünkü katılımcı olarak nadiren sigara içmiş elektronik sigara kullanıcılarını arıyoruz.

 

Daha önceden belirttiğim gibi, sigara kullanıcılarının oldukça ayırt edici bir DNA metilasyon yolu var ve problem şu ki bu yol sigarayı bıraktıktan sonra bile uzun süre aynı kalıyor. Araştırmaya sigarayı bırakmak için elektronik sigaraya başlayan kullanıcıları dahil edersek, bu durumda yalnızca “sigara kullanımı” etkilerini gözlemleyeceğiz. Çünkü bu etkiler uzun süre normale dönmüyor.

 

Bu sebeple daha önce nadiren sigara içmiş (hayatları boyunca 100’den az) elektronik sigara kullanıcılarını araştırmaya dahil ederek bu sorunu minimize etmek istiyoruz. Bu noktada problem sizin de tahmin edebileceğiniz gibi elektronik sigara kullanıcıların çok büyük bir bölümünün eski sigara içicisi olması.”

 

Dr. Gage ve araştırmayı yürüten ekibin karşılaştıkları güçlük çoğu elektronik sigara kullanıcısının önceden sigara kullanıcısı olması. Bu durumda “elektronik sigaraların nikotin bağımlısı yeni bir nesil oluşturduğu” görüşünün doğru olmadığını da görüyoruz. Eskiden sigara içen elektronik sigara kullanıcıları olmadan bu araştırmanın sonucuna varılması zor gibi görünüyor.

 

Çalışma için gerekli kriterleri sağlayan ve dahil olmak isteyen kullanıcılar araştırmacılara yardım etmenin yanında, elektronik sigaranın sigara üzerindeki genel faydalarının saptanması konusundaki çalışmanın bir parçası olacaklar. Elektronik sigara kullanan ancak hayatları boyunca 100 sigaradan fazla içmemiş olan bireyler bu araştırmaya katılabiliyorlar. Katılımcıların ne yapmaları gerektiğini Dr. Gage açıklıyor:

 

         “Çalışma oldukça kolay – insanlara sigara ve elektronik sigara alışkanlıkları hakkında 5-10 dakika sürecek online bir test sunuyoruz. Daha sonra onlara salyalarını toplayacakları bir kit gönderiyoruz, böylece sigara ve elektronik sigara alışkanlıklarını DNA metilasyon profilleri ile bağlıyoruz. Kiti bize geri göndermeleri için gerekli olan önceden ödenmiş zarfı dahi yolluyoruz. Katılımcıların hiçbir masraf yapmaları gerekmiyor.”

 

https://bristolexppsych.eu.qualtrics.com/jfe/form/SV_6FMJvzXUZD3JPzT

 

Ayrıca kullanıcıların araştırmaya katılma konusunda daha istekli olmaları için çekiliş de düzenleniyor. Birkaç dakikalık test ve salya örneği ile kullanıcılar £100, £50 veya £20 kazanabilecekleri çekilişe katılabiliyorlar.

 

Dr. Gage sonuçları gelecek birkaç ay içinde elde etmeyi umuyor. Biz de umuyoruz ki elektronik sigaranın etkilerini daha iyi anlamamıza yardımcı olacak bu kapsamlı çalışma yeterince destek görür. Eğer araştırmacılar bekledikleri sonuçları elde ederse, sigaradan elektronik sigaraya geçişin yararları konusunda elimizde çok net bir ispat olacak.

Aşağıdaki yazı ilginizi çekebilir, bağlantıyı tıklayarak ziyaret edebilirsiniz.

Elektronik Sigaranın Bağırsak Florasına Etkileri

Ek Resimler

Bu içerik 23.04.2018 tarihinde yayınlandı ve toplam 467 kez okundu.

Yorumlar (0)

Bu içeriğe henüz hiç yorum yapılmadı !! İlk yorum yapan siz olun.
YENİ YORUM YAP

Yorum Yap

İşlemin sonucunu giriniz.

Benzer İçerikler